Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron – korzyść czy ryzyko?
Najczęściej, gdy pracownik dowiaduje się o zamiarze zakończenia z nim współpracy, jest zaskoczony. Stres i presja sprawiają, że pracodawca może wykorzystać moment i zaproponować podpisanie dokumentu, którego konsekwencji pracownik nie jest w stanie od razu przeanalizować. A to właśnie od treści złożonego oświadczenia zależy, jakie prawa zachowa, a z jakich dobrowolnie rezygnuje.
W praktyce często propozycja rozwiązania umowy za porozumieniem stron wychodzi od pracodawcy. Bywa przedstawiana jako „najbardziej korzystna” forma rozstania, ale nie zawsze taką jest. Warto wiedzieć, kiedy porozumienie rzeczywiście się opłaca, a kiedy może pozbawić Cię istotnych uprawnień.
Gdy słyszysz, że zostajesz zwolniony – nie działaj w pośpiechu
Wyobraź sobie, że pod koniec dnia pracy zostajesz poproszony na krótką rozmowę. W gabinecie czeka Twój przełożony i przedstawiciel HR. Nagle dowiadujesz się, że firma podjęła decyzję o zakończeniu z Tobą współpracy.
To trudny moment, ale najważniejsza zasada brzmi: jeśli masz wątpliwości, daj sobie czas na podjęcie decyzji.
Masz prawo poprosić o czas do namysłu. Pracodawca może wręczyć Ci wypowiedzenie – jednostronne oświadczenie pracodawcy, które może zostać złożone niezależnie od Twojej zgody. Wciąż jednak możesz wrócić do propozycji porozumienia, jeżeli uznasz, że jest to dla Ciebie korzystniejsze.
Oceń, co naprawdę daje Ci każda z opcji
Zanim podpiszesz porozumienie, przyjrzyj się dokładnie obu możliwościom: rozwiązaniu umowy za wypowiedzeniem i na mocy porozumienia stron. Sprawdź:
1. Czy powody zwolnienia są jasne i rzeczywiste
Jeśli pracodawca przedstawia przyczyny zakończenia współpracy, warto zweryfikować, czy są zgodne z rzeczywistością. W przypadku przyjęcia wypowiedzenia zachowujesz prawo odwołania do sądu pracy, jeśli zachodzą podstawy do takiego działania. Masz na to 21 dni od otrzymania wypowiedzenia.
2. Jakie prawa daje Ci wypowiedzenie
Zastanów się:
- jaki okres wypowiedzenia Ci przysługuje,
- czy masz prawo do odprawy (np. w sytuacji zwolnień grupowych),
- czy w czasie wypowiedzenia uzyskasz dodatkowe świadczenia, np. dni wolne na poszukiwanie pracy.
Te elementy wynikają bezpośrednio z przepisów Kodeksu pracy lub z innych aktów prawnych, jak ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.
3. Co proponuje pracodawca w ramach porozumienia stron
Pracodawca nie ma obowiązku proponować Ci żadnych benefitów w związku z rozwiązaniem umowy przez porozumienie stron. Porozumienie może jednak przewidywać zachowanie takich samych praw, jakie przysługiwałyby przy wypowiedzeniu, a także dodatkowe korzyści.
Kluczowe jest porównanie obu opcji – przyjęcia wypowiedzenia i warunków porozumienia. Dopiero zestawienie ich „obok siebie” pokazuje, co jest realnie korzystniejsze.
Porozumienie stron – najczęstsze błędy
Choć porozumienie ma wiele zalet, warto mieć świadomość konsekwencji, które z niego wynikają.
1. Brak prawa do odwołania do sądu pracy
Przy zawarciu porozumienia stron, pracownik traci możliwość odwołania do sądu pracy. Nie może żądać przywrócenia do pracy ani odszkodowania, nawet jeśli po czasie uzna, że został potraktowany niesprawiedliwie.
2. Potencjalne trudności z uzyskaniem zasiłku dla bezrobotnych
Urząd pracy, oceniając datę i tryb zakończenia stosunku pracy, może uznać, że rozwiązanie umowy za porozumieniem stron nie daje prawa do natychmiastowego przyznania zasiłku. W określonych przypadkach obowiązuje 90-dniowy okres karencji.
Wyjątkiem jest porozumienie zawierane w związku z rozwiązaniem umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika – wówczas warto zadbać, by podpisywany dokument zawierał informację o przyczynie ustania zatrudnienia.
Podsumowanie – świadoma decyzja kluczem do sukcesu
Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron może być korzystne dla pracownika. Warto jednak, by świadomie ocenić wszystkie konsekwencje i porównać je z wariantem przyjęcia wypowiedzenia.
O tym pamiętaj:
- nie musisz podpisywać porozumienia od razu – masz prawo poprosić o czas na analizę jego warunków;
- sprawdź, jakie prawa daje Ci wypowiedzenie, a co oferuje porozumienie;
- możesz negocjować warunki porozumienia – przecież jesteś jego stroną.
Świadoma decyzja pozwala uniknąć strat i wybrać rozwiązanie najlepiej odpowiadające Twojej sytuacji zawodowej.
Najczęściej zadawane pytania
Czy muszę od razu podpisać porozumienie stron?
Nie. Masz prawo poprosić o czas na analizę warunków porozumienia. Pracodawca może w międzyczasie wręczyć Ci wypowiedzenie, a do propozycji porozumienia możecie wrócić w późniejszym czasie, w trakcie trwania okresu wypowiedzenia.
Czy po podpisaniu porozumienia mogę odwołać się do sądu pracy?
Nie. Przy zawarciu porozumienia stron tracisz możliwość odwołania do sądu pracy, nawet jeśli uznasz, że zostałeś potraktowany niesprawiedliwie.
Jak porozumienie stron wpływa na zasiłek dla bezrobotnych?
Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron może skutkować 90-dniowym okresem karencji przed uzyskaniem zasiłku. Wyjątkiem jest porozumienie o rozwiązaniu umowy o pracę z przyczyn niedotyczących pracownika – warto to zaznaczyć w dokumencie.
Co lepsze – wypowiedzenie czy porozumienie stron?
Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi - kluczowe jest porównanie obu opcji przed podjęciem decyzji.
Czy mogę negocjować warunki porozumienia stron?
Tak. Jesteś stroną porozumienia i masz prawo negocjować jego warunki, np. dodatkową odprawę, korzystniejszą datę zakończenia zatrudnienia i inne.