Choroba pracownika a rozwiązanie umowy o pracę - kiedy pracownik jest chroniony?

Zwolnienie lekarskie daje pracownikowi ochronę, ale nie zawsze oznacza pełne bezpieczeństwo. W praktyce, w konkretnych sytuacjach pracodawca może rozwiązać umowę z osobą długotrwale chorującą. Dowiedz się, co decyduje o tym, czy zwolnienie z pracy podczas choroby jest legalne.

Choroba a pewność zatrudnienia – podstawowa reguła ochronna

Zasadą jest, że pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie usprawiedliwionej nieobecności pracownika. Za taką nieobecność uważa się m.in. przebywanie pracownika na zwolnieniu lekarskim.

Nie jest to jednak ochrona bezterminowa – długotrwała niezdolność pracownika do pracy uprawnia bowiem pracodawcę do rozwiązania umowy.

Kiedy pracodawca może rozwiązać umowę z chorującym pracownikiem?

W określonych sytuacjach długotrwała choroba pracownika może prowadzić do zakończenia stosunku pracy bez zachowania okresu wypowiedzenia (w tzw. trybie natychmiastowym). Warunkiem jest jednak odpowiednio długi czas niezdolności do pracy.

To, po jakim czasie taka możliwość się pojawia, zależy m.in. od długości zatrudnienia u danego pracodawcy.

I tak, jeśli pracownik jest zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy, rozwiązanie umowy o pracę może nastąpić, gdy jego niezdolność do pracy trwa co najmniej 3 miesiące.

W przypadku pracownika zatrudnionego co najmniej 6 miesięcy możliwość rozwiązania umowy pojawia się dopiero po wyczerpaniu okresów pobierania wynagrodzenia chorobowego i zasiłku chorobowego, a także po upływie pierwszych 3 miesięcy pobierania świadczenia rehabilitacyjnego. Dopiero łączny upływ tych okresów otwiera pracodawcy drogę do zakończenia stosunku pracy.

Kluczowe znaczenie dla ustalenia tych granic ma tzw. okres zasiłkowy, który wyznacza zakres ochrony pracownika w czasie choroby.

Okres zasiłkowy – czym jest i ile wynosi?

Tak zwany okres zasiłkowy to maksymalny czas, przez jaki pracownik może pobierać zasiłek chorobowy. Jego podstawowy wymiar wynosi 182 dni i w tym czasie pracownik jest chroniony przed zwolnieniem.

Na dłuższy okres ochrony mogą liczyć pracownicy, których nieobecność w pracy przypada na okres ciąży lub spowodowana jest gruźlicą. W tych przypadkach okres zasiłkowy wynosi 270 dni.

Wcześniejsze rozwiązanie umowy, przed upływem przysługującego pracownikowi okresu zasiłkowego, może być niezgodne z prawem.

Czy czas kolejnych zwolnień jest sumowany?

Kolejne nieobecności pracownika usprawiedliwione zwolnieniem lekarskim są wliczane do jednego okresu zasiłkowego w przypadku, gdy przerwa pomiędzy ostatnią a kolejną niezdolnością do pracy nie przekroczyła 60 dni. Nie ma przy tym znaczenia przyczyna choroby – liczy się całkowity czas niezdolności do pracy.

Od tej reguły istnieją jednak wyjątki, a najważniejszym z nich jest sytuacja, gdy kolejne zwolnienie lekarskie przed upływem 60 dni występuje w trakcie ciąży. Wówczas niezdolność do pracy nie jest sumowana z poprzednim lub następnym okresem zasiłkowym.

Po wyczerpaniu okresu zasiłkowego pracownik może ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne, a jego początek ma bezpośredni wpływ na ocenę, czy rozwiązanie umowy o pracę przez pracodawcę jest dopuszczalne.

Rozwiązanie umowy w trakcie zwolnienia lekarskiego

Rozwiązanie umowy spowodowane długotrwałą usprawiedliwioną nieobecnością pracownika musi nastąpić w czasie trwania niezdolności do pracy.

Jeśli pracodawca zwolni pracownika z powodu długiej nieobecności w pracy już po powrocie tego pracownika do pracy, będzie to niezgodne z prawem. W takiej sytuacji pracownik może skutecznie kwestionować działanie pracodawcy przed sądem pracy.

Podsumowanie

Zwolnienie lekarskie nie zawsze gwarantuje pełną ochronę zatrudnienia. Przy długotrwałej chorobie decydujące znaczenie ma staż pracy oraz łączny okres pobierania świadczeń chorobowych i rehabilitacyjnych. Każda sytuacja wymaga jednak indywidualnej analizy –pracodawca łatwo może popełnić błąd, co daje pracownikowi podstawę do skutecznego odwołania.

Najczęściej zadawane pytania

Czy pracodawca może zwolnić pracownika na zwolnieniu lekarskim?

Zasadniczo nie. Wyjątkiem jest długotrwała choroba, która w określonych sytuacjach może umożliwić pracodawcy rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia

Jak długo musi trwać choroba, żeby pracodawca mógł rozwiązać umowę?

Przy zatrudnieniu u danego pracodawcy krótszym niż 6 miesięcy, umowa może być rozwiązana po 3 miesiącach choroby, a przy co najmniej 6-miesięcznym stażu pracy – dopiero po wyczerpaniu świadczeń chorobowych i świadczenia rehabilitacyjnego, gdy pracownik z niego korzysta.

Czy można zwolnić pracownika po powrocie z L4?

Nie. Rozwiązanie umowy z powodu długotrwałej choroby musi nastąpić w czasie trwania zwolnienia lekarskiego.

Czy kolejne zwolnienia lekarskie się sumują?

Tak - jeśli przerwa między nimi nie przekracza 60 dni. Wyjątkiem jest m.in. sytuacja, gdy kolejna niezdolność do pracy występuje w trakcie ciąży, co oznacza rozpoczęcie nowy okresu zasiłkowego.